Uzay Tamamen Boş Mudur? (Bunu Ciddi Ciddi Soruyorlar)
Hayatımda düşündüğüm en derin sorulardan biri bu olabilir: “Uzay tamamen boş mudur?” Ama bu soruyu sormak için sadece uzay bilimlerine ilgi duyan bir astronot olmak gerekmiyor, bazen sanki “Neyim eksik?” diye düşündüğüm anlarda bu soruyu iç sesimde birkaç kez tekrarlıyorum. Hani arkadaşlarla kafede otururken, sohbetin bir anda evrenin varoluşu üzerine dönmesinin tam da zamanı… Tamam, belki bu kadar dramatik bir sahne yok ama yine de kendimi bu konuyu düşünürken buluyorum.
O yüzden, bu yazıyı yazarken “Eee, uzay boşsa o zaman bizim hayatımızın anlamı ne?” diye kendi kendime sorarak başladım. Ama dedim ki, “Hayır, her şey ciddiyetle yazılacak değil, biraz da eğlenelim!” O yüzden rahatlayın, uzay boşmuş, belki de başka bir şeye kafa yoralım ama bu yazıda çok da ciddiyet beklemeyin.
Uzay Nedir, Ne Değildir?
İzmir’de, Alsancak’ta bir kafede arkadaşlarımla otururken bu konuda birkaç farklı görüş ortaya çıktı. “Uzay gerçekten boş mu?” sorusu, o anki sohbetin en heyecan verici noktasıydı. Tabii ki, bir grup arkadaşımın bu konuda hemen bilimsel verilere dayalı açıklamalar yapmaya başlaması normaldi, çünkü biz de, “İzmirli gençler” olarak, her konuda teorik bilgiye sahibiz. Ama bir anda aklıma geldi: “Ya boş değilse?”
Arkadaşlarım arasından Cengiz, “Ya, uzay boş değil, aslında içinde bir sürü yıldız, gezegen var, ancak çok uzaklar ve biz onları göremiyoruz,” dedi. Bu doğru olabilir, ama o an bana sanki uzay çok uzaktaymış gibi hissettirdi. “O zaman işte, benim gitmem gereken bir uzay seyahati var gibi!” diye içimden geçirdim ama tabii ki Cengiz’in sözleri o kadar bilimseldi ki, biraz gerildim. O an aklımda iki seçenek vardı: Cengiz’i dinleyip ciddileşmek ya da, “Ya dur bir dakika, gerçekten her şey boş mu?” diye düşünmeye başlamak.
Uzay Tamamen Boş Mudur? Hem Evet, Hem Hayır!
Gelin, bilimsel olarak bakalım. Uzay boş değil, aslında içinde atomlar, ışık, gaz bulutları ve yıldızlar var. Ama hepsi birbirinden çok uzakta. O kadar uzakta ki, bir yıldızın ışığının bize ulaşması yüzbinlerce, belki milyonlarca yıl sürebilir. Yani, uzay gerçekten de “boş” gibi hissettirebilir. Ama boş değil, her ne kadar içinde gezegenler, galaksiler ve yıldızlar varsa da, bunların hepsi o kadar uzakta ki aradaki boşluklar da hayli geniş.
Peki, uzay boşken ben neden bu kadar sıkılıyorum? Neden içimden bir şeyler eksik hissediyorum? Bunu arkadaşlarım çok iyi anlamaz, çünkü onlar “Uzay boş mu, biz de boş muyuz?” diye bakıyorlar olaya, ama asıl mesele şu: Her şeyin boş olabileceği fikri insanı biraz korkutuyor. Düşünsenize, bambaşka bir galaksiye doğru yol alırken, pat diye her şey kaybolsa, evren birden “Booooom!” diye patlasa… İşte o zaman gerçekten hiçbir şeyin boş olmadığını anlarım.
Uzayda Tek Başına Olmak: Bir Zihinsel Yolculuk
Bir gün bir arkadaşım bana “Uzayda yalnız kalmak” konusundan bahsediyordu. Hani öyle korkunç bir yalnızlık falan değil, daha çok düşünsel bir yalnızlık. “Ya uzay boş olsa da olmasa da, insan bir noktada bir başına kaldığında, kendisini ne kadar yalnız hissediyor, işte mesele burada,” dedi. Ben de bu fikri alıp, “Evet, yalnızlık aslında sadece uzayda değil, kendi kafamızda da bir boşluk yaratıyor,” diye içimden geçirdim.
Tam bu sırada kafede bir ses duydum: “Evet ama uzay, gerçekten boş mudur?” Geriye yaslandım ve bir an düşündüm: “Hani kimseye anlatamadığım bir konuya daldım yine.”
Aslında bu soruyu daha fazla irdeleyebilirim. Belki de bizim, yani insan türünün, bu kadar fazla soru sormasının sebebi de içimizdeki boşlukları doldurmaya çalışmamızdır. Kafamızda dönen her sorunun cevabını bir şekilde ararız, çünkü cevapsız kalmak, insanın içine en büyük boşluğu yerleştirir.
Kısa Diyalog: Uzay ve Ben
Ben: “Peki, uzay boşsa neden her şey bu kadar karmaşık ve kafa karıştırıcı?”
Cengiz: “Ya boş olan şey, belki de sadece bizim anlayışımız. Bazen insanlar bir şeyi anlamadıklarında, ona ‘boş’ derler.”
Ben: “O zaman ben de ‘boş’ bir insanım, ne yapayım?”
Cengiz: “Kafayı takma, belki uzaydaki boşlukta bile bir yer bulursun, rahat edersin.”
Ben: “Yani diyor musun ki, ben kendime bir alan açıp, Mars’a yerleşip kendi kafamda yaşayan bir insan olabilirim?”
Cengiz: “Aynen öyle!”
Şimdi, ben buna “Cengiz haklı olabilir” diyebilirim. Çünkü belki de bir şeyin ‘boş’ olup olmaması, ona nasıl bakıldığına bağlı. Eğer sen uzayda bir noktada, kendi kafanda bir boşluk yaratıyorsan, bu bambaşka bir boyut olur, değil mi? Belki de sorun, sadece dışarıya bakmak değil, içeriye de bakmaktır.
Uzay Tamamen Boş Mudur? Sonuç: Sadece İçimizdeki Boşluğu Dolduruyoruz
Sonuç olarak, uzayın tamamen boş olup olmadığını tartışırken belki de başka bir boşluğu tartışıyoruz: İnsan içindeki boşlukları, kimlik krizini, varoluşsal sorgulamaları… Yani, evet, belki de evrenin geri kalanına bakarken, aslında kendi içimize bakmalıyız.
Belki de asıl soru şu olmalı: “İnsan, uzayda bir boşluk hissediyorsa, o zaman o boşluğu doldurmak için ne yapmalı?” Her ne kadar bu konuda daha fazla bilgi edinmek istesek de, nihayetinde herkes kendi içindeki boşluğu farklı bir şekilde doldurur. Kimi müzikle, kimi sanatla, kimi ise belki de uzaya dair sorularla…
Her şeyin boş olduğu bir yerde, belki de doğru soru şudur: “Boşluk, gerçekten boş mu, yoksa başka bir şekilde var mı?”